يعنى إلّا أن تجود . گاهى به معناى كى و براى تعليل آمده است ، مانند جمله‌ى أسلم حتى تدخل الجنة ، يعنى لتدخل الجنة . 13 - « ربّ » از حروف جر است ، برخى گفته‌اند : اسم است و در هردو صورت بيشتر مفيد معناى تكثير است ، مانند آيه‌ى رُبَما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كانُوا مُسْلِمِينَ ( حجر / 2 ) ؛ يعنى بسا اوقات ، گاهى براى تقليل است . ألا ربّ مولود و ليس له أب * و ذى ولد لم يلده أبوان 14 - « على » از حروف جر و داراى چند معنى است : يكم - استعلاء حسى ، مانند آيه‌ى كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ ( رحمان / 26 ) . يا معنوى است ، مانند آيه‌ى فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ ( بقره / 252 ) . دوم - مصاحبت و به معناى مع ، مانند آيه‌ى وَ آتَى الْمالَ عَلى حُبِّهِ ( بقره / 176 ) ؛ يعنى مع حبه . سوم - تجاوز و به معناى عن ، مانند رضيت عليه ؛ يعنى عنه . چهارم - ظرفيت و به معناى فى ، مانند آيه‌ى وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلى حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِها ( قصص / 15 ) . يعنى فى وقت غفلتهم يا مانند إعتكف على المسجد ؛ يعنى فى المسجد . پنجم - تعليل ؛ مانند آيه‌ى لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ ( حج / 37 ) ؛ يعنى لهدايته إيّاكم . ششم - استدراك و به معناى لكن ، مانند عبارت « فلان لا يدخل الجنة لسوء فعله على أنّه ييأس من رحمة اللّه » يعنى لكنه . هفتم - زياد و براى تأكيد ، مانند جمله « لا أحلف على يمين » ؛ يعنى يمينا . هشتم - به معناى با مانند « حقيق على أن لا أقول » ؛ يعنى بأن لا أقول . نهم به معناى من ، مانند آيه‌ى إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ ( مطففين / 2 ) ؛ يعنى من الناس . 15 - « فاى » عطف دو معنى دارد : يكى ترتيب و تعقيب معطوف نسبت به معطوف عليه ، خواه ترتيب معنوى باشد ، مانند جمله‌ى « قام زيد فعمرو » و خواه ترتيب ذكرى ، مانند آيه‌ى وَ كَمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها فَجاءَها بَأْسُنا بَياتاً أَوْ هُمْ قائِلُونَ ( أعراف / 3 ) . ترتيب بين آن‌ها ذكرى است و اخبارى نيز گفته مىشود .